AR

BE

BG

BN

BS

CA

CS

DE

EL

EM

EN

EO

ES

ET

FA

FI

FR

HE

HR

HU

ID

IT

JA

KA

KN

KO

LT

LV

MR

NL

NN

PA

PL

PT

PX

RO

RU

SK

SR

SV

UK

VI

ZH

კრეოლური ენები

იცოდით, რომ წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილის ქვეყნებში გერმანულად ლაპარაკობენ? ეს ნამდვილად ასეა! პაპუა ახალი გვინეის და ავსტრალიის გარკვეულ ნაწილებში Unserdeutsch-ზე ლაპარაკობენ. ეს კრეოლური ენაა. კრეოლური ენები წარმოიშვა ენათაშორისი კონტაქტის საშუალებით. ეს ნიშნავს, რომ მრავალი სხვადასხვა ენა ხვდება ერთმანეთს. დღეისთვის კრეოლური ენების უმრავლესობა თითქმის გამქრალია. მაგრამ მსოფლიოში 15 მილიონი ადამიანი ჯერ კიდევ ლაპარაკობს კრეოლურ ენაზე. კრეოლური ენები ყოველთვის მშობლიური ენებია. პიჯინის ენების შემთხვევაში კი საქმე სხვაგვარადაა. პიჯინის ენები წარმოადგენს მეტყველების ძალზე გამარტივებულ ფორმას. ისინი გამოდგება მხოლოდ ბაზისური კომუნიკაციისთვის. კრეოლური ენების უმრავლესობა კოლონიურ პერიოდში წარმოიშვა. ამიტომ კრეოლური ენების საფუძველი ხშირად ევროპული ენებია. კრეოლური ენების დამახასიათებელი ნიშანია ლექსიკონის შეზღუდულობა. კრეოლურ ენებს ასევე საკუთრი ფონოლოგია აქვთ. კრეოლური ენების გრამატიკა ძალიან გამარტივებულია. ამ ენებზე მოლაპარაკეები რთულ წესებს უბრალოდ ყურადღებას არ აქცევენ. თითოეული კრეოლური ენა ეროვნული თვითმყოფადობის მნიშვნელოვანი კომპონენტია. ამის შედეგად, არსებობს კრეოლურ ენებზე შექმნილი მრავალრიცხოვანი ლიტერატურა. კრეოლური ენები განსაკუთრებით საინტერესოა ლინგვისტებისთვის. რადგან ისინი გვიჩვენებს, თუ როგორ ვითარდებიან, მოგვიანებით კი როგორ კვდებიან ენები. ასე რომ, ენის განვითარების შესწავლა კრეოლური ენების მაგალითზე შეიძლება. ისინი ასევე ადასტურებენ, რომ ენებს აქვს შეცვლის და ადაპტაციის უნარი. დისციპლინას, რომელიც სწავლობს კრეოლურ ენებს, ეწოდება კრეოლისტიკა ანკრეოლოგია. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წინადადება კრეოლურ ენაზე იამაიკიდან მოდის. ბობ მარლიმ მას მსოფლიოში გაუთქვა სახელი - იცით ეს წინადადება? ეს არის No woman, no cry! (= No woman, don't cry!)

text before next text

© Copyright Goethe Verlag GmbH 2018. All rights reserved.